Χρόνια πολλά πατρίδα!

του Θεόδωρου Ε. Παντούλα

«Αν μας έλεγε κανένας αυτήνη την λευτεριά οπού θα γευόμαστε, θα περικαλούσαμε τον Θεόν να μας αφήση εις τους Τούρκους άλλα τόσα χρόνια, όσο να γνωρίσουν οι άνθρωποι τι θα ειπή πατρίδα, τι θα ειπή θρησκεία, τι θα ειπή φιλοτιμία, αρετή και τιμιότη» έγραφε με ψυχοσωματική αλγηδόνα ο πατριδοφύλακας στρατηγός Μακρυγιάννης κι όσα αναλγητικά κι αν μπουκώσουμε τον περίσσια πονεμένο του λόγο δεν καταπραϋνεται αυτός με κομπογιαννίτικα επιστημονικά γιατροσόφια.

Μας είναι εξαιρετικά στενάχωρο που γινόμαστε δυσάρεστοι θυμίζοντας οικεία κακά αλλά η πραγματικότητα δεν μας αφήνει άλλα περιθώρια. Κι η τότε πραγματικότητα «τίμησε» τις υπηρεσίες των αγωνιστών με διώξεις, με φυλακίσεις και με θανατικές ποινές. Κι η τωρινή πραγματικότητα (και πριν την δύσκολη συγκυρία) τους τιμά με εορτασμούς μουδιασμένους και κολοβούς. Κολοβούς γιατί η οικονομική δυσπραγία του κράτους των Αθηνών δεν επιτρέπει πολλά πολλά και μουδιασμένους γιατί η κάποτε γιορτή για την ανολοκλήρωτη παλιγγενεσία των Ελλήνων δεν είναι πια γιορτή αλλά αργία. Άλλωστε η γιορτή προϋποθέτει την μνήμη κι όχι την εθελούσια αμνησία.

Κι όμως «το 1821 είναι η παράδοση που μπήκε θριαμβευτικά στη συνείδηση του έθνους με την ελληνική επανάσταση. Ο αγώνας εκείνος ήταν ένα κοινωνικό, πολεμικό και πολιτικό γεγονός». Αυτές οι επισημάνσεις ανήκουν στον ποιητή Γιώργο Σεφέρη και πολύ φοβούμαστε ότι το πνευματικό γεγονός που ήταν τότε (ο ποιητής γράφει στα 1943) η πιο αγνοημένη άποψη του Αγώνα εξακολουθεί και σήμερα να είναι το ίδιο αγνοημένη. Όχι πως έλειψαν οι εξηγάτορες. Κάθε άλλο μάλιστα. Αλλά το πνευματικό γεγονός («τζιβαϊρικόν πολύτιμον», «μονέδα χρυσή») παραμένει καταφρονεμένο, ίσως γιατί οι μαρτυρίες αυτού του γεγονότος –κι ο μαρτυρύσας Μακρυγιάννης, ο «πόποτε μη αναγνώσας» είναι, ίσως, η πλέον αξιόπιστος– δεν στριμώχνονται στις ιδεολογικές προκατασκευές («ασκιά με αγέρα και κούφια καρύδια», «κάλπικον δάνειον») που προθύμως παρερμηνεύουν τον νεοελληνισμό. Το πνευματικό γεγονός –το αγνοημένο– έγινε μάλιστα συχνάκις  αφορμή για οικονομιστικές εξηγήσεις ή εθνοκάπηλες ρητορείες που ευλαβώς αποθέτουν τον νεοελληνισμό οι μεν στην καπιταλιστική περιφέρεια, οι δε σε ένα ιμιτασιόν μεταφυσικό απόκεντρο. Οι πρώτες πάσχουν ανιάτως γιατί επιμένουν να αγνοούν ότι «ουκ επ’ άρτω μόνο ζήσεται άνθρωπος» και οι δεύτερες γιατί επιμένουν να αγνοούν ότι ο άρτος είναι της ζωής το αντίδωρο.

Κουράγιο Έλληνες. Χρόνια πολλά πατρίδα!

Στην αναμπουμπούλα χαίρονται οι λύκοι

Η Κυβέρνηση σωστά ανακοίνωσε πλέγμα παρεμβάσεων για τη στήριξη της οικονομίας, λόγω των επιπτώσεων από την τρέχουσα κρίση, παρεμβάσεις που εστιάζουν στις επιχειρήσεις, οι οποίες πλήττονται από τον περιορισμό της κυκλοφορίας και την διακοπή λειτουργίας ή την υπολειτουργία τους.

Η κρίση, πράγματι, δημιουργεί ευκαιρίες. Για την τραπεζική μαφία ιδίως, που προτείνει στους δανειολήπτες ληστρικές ρυθμίσεις. Διαχρονική η ιστορία με τον λύκο που στην αναμπουμπούλα χαίρεται.

Η χώρα, (για την παραγωγική ανασυγκρότηση της οποίας τίποτε δεν έγινε μέχρι σήμερα), στηρίζεται εν πολλοίς στους αυτοαπασχολούμενους και ελεύθερους επαγγελματίες, που βλέπουν τα λιγοστά έσοδά τους να μην επαρκούν ούτε για τις ανελαστικές επαγγελματικές υποχρεώσεις τους αλλά ούτε και για να στηρίξουν τις οικογένειές τους και τους εργαζόμενούς τους με τα απολύτως στοιχειώδη…

Χρειάζεται από μέρους της Κυβέρνησης γενναιότητα και γενναιοδωρία για να μην αποτελειώσουμε μόνοι μας όσα ξεκίνησαν τα Μνημόνια.

Κι από μέρους μας ένα ειλικρινές ευχαριστώ σε όσους εργάζονται για να μην καταρρεύσει ούτε η κοινωνία ούτε τα σύνορά της.

+Ερνέστο Κάρντεναλ, ιερέας, ποιητής και επαναστάτης

του Στέλιου Παπαθεμελή*

    Ο Ερνέστο Κάρντεναλ, ο Ιερέας-ποιητής και επαναστάτης της Νικαράγουας, μας αποχαιρέτησε πρόσφατα πλήρης ημερών και κατάφορτος πράξεων τιμίων και καθαρών. Ο Ιωάννης-Παύλος Β΄ τον έπαυσε από κληρικό, ενώ ο νέος πάπας Φραγκίσκος διόρθωσε το λάθος τού προκατόχου του και τον επανέφερε στα ιερατικά του καθήκοντα.
    Υπουργός Πολιτισμού στις κυβερνήσεις τών Σαντινίστας μέχρι που ο Ορτέγκα μετεξελίχτηκε σε δικτάτορα, οπότε αποχώρησε καταγγέλλοντας.
    Ο γράφων έχει προλογίσει ήδη το 1985 την ελληνική έκδοση του Βιβλίου τού Cardenal «Το Ευαγγέλιο της επανάστασής των Σαντινίστας» σε λαμπρή μετάφραση του εξειδικευμένου σε θέματα χριστιανικής κοινωνιολογίας Ευάγγελου Νιάνιου.
    Ενημερώναμε από τότε:
    Από το 1968 που ο Γκουστάβο Γκουτιέρεζ πραγματοποιούσε στη Λίμα του Περού το επίσημο ξεκίνημα αυτού του κύματος με την περίφημη ομότιτλη ομιλία του, αυτό που ονομάζεται στη Λατινική Αμερική Θεολογία της απελευθέρωσης ή της επανάστασης και στη Δύση πολιτική θεολογία, κατάφερε να τραντάξει τα λιμνάζοντα ύδατα τις απρακτούσας χριστιανικής συνείδησης σ΄ αυτό το δραματικά ταραγμένο κομμάτι του κόσμου, πάντοτε άσχετα και παρά τις υπερβολές, τα λάθη και την όλη κριτική που μπορεί να του ασκηθεί.
    Είναι «η θεματική της αγάπης και της υπηρέτησης των φτωχών». Ο ίδιος ο πατήρ Γκουτιέρεζ ονομάζει Θεολογία απελευθέρωσης την προσπάθεια να ανευρεθεί μια νέα γλώσσα με την οποία να μιλήσουμε για την αγάπη του Θεού στους απόκληρους της γης, ένας νέος τρόπος κατανόησης της πίστης.
    Οι θεωρητικοί αυτού του ρεύματος δίνουν στην απελευθέρωση ένα πολυδιάστατο περιεχόμενο που καλύπτει την ανθρώπινη, κοινωνική και πολιτική πλευρά και δεν περιορίζεται σε απλή αλλαγή δομών. Εννοούν τελικά λύτρωση από την αμαρτία που ορίζουν ως έλλειψη αγάπης για τον άνθρωπο και το Θεό.
Είναι γεγονός ότι αυτό το μήνυμα άγγισε αποτελεσματικά τους αδικουμένους και καταπιεζομένους της αμερικανικής ηπείρου. Και έδωσε ταυτόχρονα πολλαπλά ερεθίσματα για την ανάδειξη της ποιμαντικής δημιουργικότητας της τοπικής Εκκλησίας.
     Στην καθ΄ ημάς Ανατολή η Ορθοδοξία ανέπτυξε, ιδιαίτερα στους χρόνους της δουλείας του Γένους, την δική της θεολογία απελευθέρωσης. Με περισσότερο εμπειρία δράσης και ελάχιστα, ή καθόλου, θεωρητικά αρθρωμένη άποψη η Εκκλησία μας βρέθηκε στις προφυλακές των απελευθερωτικών αγώνων του Έθνους. Η Πατερική κληρονομία της, το κοινοβιακό της πνεύμα, το συνοδικό πρωτογενές δημοκρατικό πολίτευμά της και οι βαθιές κοινωνικές εμπειρίες των Μοναχών της κατέστησαν περιττή την επιδίωξη μια θεωρίας απελευθέρωσης.
    Οι Πατέρες της Εκκλησίας, που η διδαχή τους ζει στη λειτουργία και την θεωρία της Ορθόδοξης Εκκλησίας, είναι κατηγορηματικοί και ανεπιφύλακτοι στην καταγγελία της βίας, της αδικίας, όλων των κοινωνικών συνεπειών της αμαρτίας. «Ύλας δε πλούτου σωρεύσαι αναμαρτήτως, αμήχανον» γράφει ο άγιος Αστέριος Αμασείας. Και συνεχίζει: «Ταύτα ίνα κτηθή πόσοι πένητες αδικούνται! Πόσοι δε ορφανοί κονδυλίζονται! Πόσοι σφοδρά σπαραττόμενοι σπεύδουσιν προς αγχόνην»!
    Όπως εύστοχα μάς θύμισε στη συγκλονιστική του «Εκκλησία των Φυλακών» ο Βραζιλιάνος μοναχός Φρέι Μπέτο: «Αν ο Θεός των χριστιανών απουσιάζει από την κίνηση της ιστορίας που ζούμε, είναι γιατί οι χριστιανοί δεν συνάντησαν ακόμη το Θεό του Ιησού Χριστού»!
    Η Εκκλησία έχει μιαν αμετακίνητα ελπιδοφόρα σύλληψη του κόσμου και των προοπτικών του. Η πραγμάτωσή της προϋποθέτει οι πιστοί της, ο λαός, να μεταβάλουν την εφησυχάζουσα συνείδησή τους σε δρώσα …
    Και βεβαίως οι πνευματικοί της ταγοί να λειτουργούν πάντοτε Γρηγορούντες!